صفحه ۵۱
ادامه خلاصه فصل
- به دست میآید (اردوی محیط یا تربیتگرایان).
- روانشناسی علمی در اواخر قرن نوزدهم متولد شد و عقیده داشت که میتوان با تحلیل علمی، ذهن و رفتار را موضوع تحقیق علمی قرار داد. ویلهلم وونت در ۱۸۷۹ اولین آزمایشگاه علمی برای روانشناسی را در دانشگاه لایپزیک آلمان تأسیس کرد.
- در قرن بیستم از بین اولین مکاتب روانشناختی میتوان موارد زیر را نام برد: ساختگرایی (تجزیه و تحلیل ساختها یا سازههای ذهنی)، عملکرد یا کنشگرایی (اینکه ذهن چگونه کار میکند تا انسانها و حیوانات بتوانند با محیط خود سازگار شوند و در آن به عملکردهای طبیعی خود بپردازند)، رفتارگرایی (مطالعه رفتار بدون اشاره به هشیاری)، گشتالتگرایی (تأکید روی اشکال منظمی که محرکها و تجربهها را به وجود میآورند) و روانکاوی (تأکید بر نقش فرآیندهای ناهشیار در رشد شخصیت و انگیزش انسان).
- از تحولات جدیدتر روانشناسی قرن بیستم میتوان نظریه پردازش-اطلاعات، روانشناسی زبان و نوروپسیکولوژی را نام برد.
- میتوان از چند زاویه یا دیدگاه به مطالعه روانشناسی پرداخت. دیدگاه فیزیولوژیک، اعمال انسان را به رویدادهایی که در داخل بدن روی میدهند مخصوصاً به مغز و دستگاه عصبی، ربط میدهد. دیدگاه رفتارگرایی تنها فعالیتهای بیرونی قابل مشاهده و اندازهگیری را در نظر میگیرد. دیدگاه شناختی به فرآیندهای ذهنی (مثل ادراک، یادآوری، استدلال، تصمیمگیری و حل مسأله) و ربط دادن آنها به رفتار میپردازد. دیدگاه روانکاوی بر انگیزههای ناهشیار تأکید دارد که از غریزه جنسی و غریزه پرخاشگری ریشه میگیرند. دیدگاه انتزاعی روی این واقعیت تأکید دارد که مردم دنیای اجتماعی خود را چگونه میسازند و چگونه آن را تفسیر میکنند. انتظار میرود که این ساختن و تفسیر کردن، تحت تأثیر فرهنگ، تجربههای شخصی و حالتی از انگیزش که در لحظه خاصی بر فرد مسلط میشوند قرار گیرد. میتوان هر موضوعی را از دو یا چند دیدگاه مورد توجه قرار داد.
- دیدگاه فیزیولوژیک با سایر دیدگاهها تفاوت دارد به این صورت که اصول آن تا حدی از فیزیولوژی مشتق شده است. محققانی که رویکرد فیزیولوژیک دارند معمولاً تلاش میکنند تا اصول روانشناسی را بر اساس اصول فیزیولوژیک توضیح دهند. این کار، تقلیلگرایی نامیده میشود. پدیدههای رفتاری بیش از پیش تحت تحلیل روانشناختی و بیولوژیک هر دو با هم قرار میگیرند و بهتر درک میشوند.
- از بین زیر مجموعههای روانشناسی چند مورد از همه مهمتر است: روانشناسی فیزیولوژیک، روانشناسی آزمایشی، روانشناسی رشد، روانشناسی شخصیت، روانشناسی اجتماعی...